Het nieuwe samenwerken door organisaties: clusteren is hot!

Zit het vast?
Om je heen zijn vaak situaties waarin zonder samenwerking van verschillende partijen het helemaal vast zit. ZZP-ers, bijvoorbeeld, kunnen slecht tot innovatie komen zonder samenwerking. Ook innige en open samenwerking binnen waardeketens of branches is moeilijk. Zie ook de verharding in de relaties tussen foodretailers en fabrikanten. Maar hoe ga je een succesvolle samenwerking aan? Zij die het al eens geprobeerd hebben weten hoe moeilijk dat is!

Clusteren
Het smeden van allianties is een strategie die door de jaren heen veelvuldig is toegepast. In de huidige tijd krijgt deze strategie een enorme boost en een andere draai. In deze nieuwe tijd zien we dat grote organisaties kleiner worden, naast de stormachtige opkomst van MKB/kleine organisaties (ZZP-ers voorop!). Maar voor kleinere organisaties zijn allerlei dingen niet zo gemakkelijk. Innoveren, bijvoorbeeld, vergt samenwerking, vaak buiten de eigen branche. Investeren in technologie is vaak te duur voor kleinere organisaties. Kortom: in toenemende mate zoeken organisaties elkaar op. Dit is “clusteren”.

Organisatorische kwesties
Clusteren is aantrekkelijk, maar levert ook nieuwe problemen op. Bijvoorbeeld: de bestaande rechtsvormen sluiten niet op natuurlijke wijze aan op de behoeften van de clusters. Clusteren gaat vaak niet om het opstarten van een nieuw bedrijf, “voor de eeuwigheid”, waar een B.V. o.i.d. snel voor de hand ligt. Tegelijkertijd is het dan ook weer zo dat de samenwerking verder gaat dan een losstaande transactie, waar een contract snel op zijn plaats is. Voor deze fluide vorm van samenwerking is geen standaard rechtspersoon voorhanden. Allerlei afspraken moet echter wel geregeld worden. Wie gaat contracten met de buitenwereld aan? Wie wordt eigenaar van opgedane kennis? Wie besluit waarover? Hoe treden we gezamenlijk naar buiten? De vragen zijn bekend, maar moeten op een nieuwe manier worden geregeld.

Best practice: regio-, citybranding
We zijn op zoek naar een oplossing voor deze kwesties. Waar kunnen we van leren? Laten we fusies en overnames meteen maar buiten beschouwing laten: het is toch een behoorlijk achterhaald en slecht bevallen instrument, 80% ervan faalt. Ook de branchevereniging is geen goed voorbeeld: deze zijn al jaren gestaag op hun retour.
Gelukkig zijn er andere best practices waar clusters van kunnen leren. Naast de revival van cooperaties zijn dat initiatieven van regio- en citybranding. Speciaal aan dit soort initiatieven is de plaatselijke binding. Maar naast de locatie is voor succes meer nodig, bijvoorbeeld een gedeeld belang. Voorbeelden van clusteringen op grote schaal zijn Food Valley, Brainport, Iamsterdam.

Samenwerken is eerst emotie, dan pas functie.
Er zijn ook nogal wat clusterinitiatieven die falen. De fusies en overnames, en de brancheverenigingen noemde ik al. Regionale samenwerking tussen gemeenten is een ander berucht voorbeeld. Naast rationeel welbegrepen eigen belang is er meer nodig om tot effectieve samenwerking te komen, namelijk een emotionele binding. Pas als de wil tot samenwerking er is, kan deze ook echt to stand komen. Uit onze ervaring ontwikkelden wij een praktisch werkend theoretisch raamwerk om overtuigd clusteren tot stand te brengen. Om de energie te zoeken, en – waar die aanwezig is – te vinden. Om van daaruit rationeel en functioneel de samenwerking vorm te geven.

Iedereen werkt liever samen
Ik vind het ook veel leuker om met anderen open en eerlijk samen te werken. Dan elke keer – vooral op de financien –  op je tellen te moeten letten. Wanneer er een echte “meeting of minds” is (een gedeeld ideaal eigenlijk) stromen de ideeen, en gaat iedereen los. De energie die dan los komt!

Wat vind jij? Zit het bij jullie ook vast?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s